การเข้าถึงพระรัตนตรัย จากโครงการพุทธบุตร ปี 53
โครงการพัฒนาคุณธรรมจริยธรรม ค่ายพุทธบุตรและค่ายคุณธรรม
มหาวิทยาลัยอีสเทิร์นเอเชีย
การเข้าถึงพระรัตนตรัย
คนเรามีส่วนประกอบอยู่ ๒ อย่าง คือ ร่างกาย และจิตใจ สิ่งเหล่านั้นอาจจะเป็นที่พึ่งของเราในภายนอก คือ ส่วนของร่างกาย แต่ยังมีอีกส่วน หนึ่งคือด้านจิตใจ ซึ่งคนเราไม่ค่อยได้สนใจนัก ในวันนี้พวกเราจะได้มาค้นหา “ที่ พึ่ง” กัน แต่ก่อนอื่นพระอาจารย์ถามพวกเราว่า ทุกคนมีที่พึ่งเป็นของตัวเองบ้างแล้วหรือยังเป็นที่พึ่งแบบไหน ภายนอกหรือภายใน
คนเรามีส่วนประกอบอยู่ ๒ อย่าง คือ ร่างกาย และจิตใจ สิ่งเหล่านั้นอาจจะเป็นที่พึ่งของเราในภายนอก คือ ส่วนของร่างกาย แต่ยังมีอีกส่วน หนึ่งคือด้านจิตใจ ซึ่งคนเราไม่ค่อยได้สนใจนัก ในวันนี้พวกเราจะได้มาค้นหา “ที่ พึ่ง” กัน แต่ก่อนอื่นพระอาจารย์ถามพวกเราว่า ทุกคนมีที่พึ่งเป็นของตัวเองบ้างแล้วหรือยังเป็นที่พึ่งแบบไหน ภายนอกหรือภายใน
ที่พึ่งเหล่านี้ คือ พ่อแม่ ครูอาจารย์ พระภิกษุ ถือว่าเป็นที่พึ่งของ เราได้ในระดับหนึ่ง แต่ท่านเหล่าไม่สามารถที่จะมา คอยดูแล ช่วยเราได้ตลอดเวลา ดัง นั้นจึงยังไม่ถือว่าเป็นที่พึ่งที่ประเสริฐสุดอย่างแท้จริง เพื่อจะให้ชีวิตของเรามีที่พึ่งที่ประเสริฐเราจึงต้องหากัน
พระอาจารย์ขอถามพวกเราว่า เรารักชีวิตไหม (รัก) ชีวิตเรามีค่ามากไหม (มาก) สมมติว่ามีคนมาขอซื้อดวงตาของเราทั้ง ๒ ข้าง เรา จะขายเท่าไหร่ ๑ ล้าน, ๑๐ ล้าน, ๑๐๐ ล้าน, ๑๐๐๐ ล้าน
พระอาจารย์ขอถามพวกเราว่า เรารักชีวิตไหม (รัก) ชีวิตเรามีค่ามากไหม (มาก) สมมติว่ามีคนมาขอซื้อดวงตาของเราทั้ง ๒ ข้าง เรา จะขายเท่าไหร่ ๑ ล้าน, ๑๐ ล้าน, ๑๐๐ ล้าน, ๑๐๐๐ ล้าน
เราจะเห็นว่าเงินมากมายขนาดนั้นก็ยังไม่สามารถมาซื้อ ดวงตาของเราได้ ยังไม่คิดถึงชีวิตทั้งหมดนะ ดังนั้นเมื่อชีวิตมีค่ามากขนาดนี้แล้ว การ จะเลือกที่พึ่งมาให้กับชีวิตของเราจึงระมัดระวัง ใช้ ปัญญา เพราะถ้าเลือกไม่ดี ก็ จะพบความเสียหาย
ใน ชีวิตของเราถ้าเราจะเลือกที่พึ่งให้กับชีวิตที่เรารักนั้น แต่ถ้าเลือกอะไรสิ่งที่ไม่ถูกมาใช้ ชีวิตก็จะขาดทิศทางของการ เดินทาง เหมือนเรือขาดเข็มทิศเดินทางฉันนั้น
ใน ชีวิตของเราถ้าเราจะเลือกที่พึ่งให้กับชีวิตที่เรารักนั้น แต่ถ้าเลือกอะไรสิ่งที่ไม่ถูกมาใช้ ชีวิตก็จะขาดทิศทางของการ เดินทาง เหมือนเรือขาดเข็มทิศเดินทางฉันนั้น
คนประเภทที่สองเมื่อเขาเจอภัยคุกคามเข้ามา พระพุทธเจ้าให้เอาพระรัตนตรัยมาเป็นที่พึ่ง และให้เอาหลักของอริยสัจ 4 มาแก้ ปัญหา ก็จะพบทางสว่างเหล่านั้นได
การค้นหาคำตอบที่แท้จริงจากพระรัตนตรัยว่า พระพุทธเจ้า พระธรรม พระสงฆ์ ในความหมายใดที่จะมาเป็นที่พึ่งของเราได้จริง
พระพุทธเจ้า ๓ ความหมาย
- พระพุทธเจ้าโดยเป็นรูปธรรม คือ พระพุทธรูป อาจจะถามนักเรียนว่า พวกเราเคยกราบพระพุทธรูปแล้วขอให้ท่านไปช่วยให้ทำข้อสอบได้ไหม? แล้วพระพุทธ รูปท่านเคยไปบอกข้อสอบบ้างไหม เพราะเรากราบไหว้พระ อย่างผิด ๆ กราบทีไรก็อ้อนวอน ศาสนาพุทธไม่มีคำสอนที่สอนให้คนอ้อนวอนจากคนอื่น และอาจจะอธิบายปริศนาธรรมที่มีอยู่ในพระพุทธรูปให้นักเรียนรู้ เช่น หัวแหลม ตา มองต่ำ หูยาว ผมเป็นปม นั่งตรง เป็นต้น
- พระพุทธเจ้าโดยบุคลาธิษฐาน คือ เน้นให้รู้ประวัติความเป็นมาของพระบรมศาสดาโดยอ้างประวัติศาสตร์ ตั้งแต่เด็ก เข้าเรียน ออกบวช แสดงธรรม ปรินิพพาน และคุณธรรมที่มีอยู่ในพระองค์ ตั้งแต่เด็ก เช่นความเพียรตั้งใจเรียน จนจบ ๑๘ ศาสตร์ ยกตัวอย่าง ความมีเมตตาช่วยหงส์ วันหนึ่งเมื่อประพาสสวน ก็พบหงส์โดนศรยิงตกลงมา พระองค์เข้าไปช่วยเหลือเอายารักษาให้ เทวทัตมาเห็นก็เรียกร้องเอาคืนว่าตัวเองเป็นคนยิงตกควรจะเป็นเจ้าของ จึงไปหาคนตัดสินคดีความ ผลการตัดสินว่า “คนที่ให้ชีวิตควรเป็นเจ้าของชีวิต คนที่ทำลายชีวิต ไม่สมควรเป็นเจ้าของชีวิต”
- พระพุทธเจ้าโดยธรรมธิษฐาน คือ เน้นให้เข้าพระพุทธเจ้าโดยหลักธรรม คือ พระพุทธคุณ ๓ ได้แก่พระกรุณาธิคุณ พระปัญญาคุณ และพระบริสุทธิคุณ และอธิบายแนวของหลักไตรสิกขา ศีล สมาธิ ปัญญา (สะอาด สว่าง สงบ / ระมัดระวัง ตั้งใจ ไม่ประมาท)
- พระพุทธเจ้าโดยเป็นรูปธรรม คือ พระพุทธรูป อาจจะถามนักเรียนว่า พวกเราเคยกราบพระพุทธรูปแล้วขอให้ท่านไปช่วยให้ทำข้อสอบได้ไหม? แล้วพระพุทธ รูปท่านเคยไปบอกข้อสอบบ้างไหม เพราะเรากราบไหว้พระ อย่างผิด ๆ กราบทีไรก็อ้อนวอน ศาสนาพุทธไม่มีคำสอนที่สอนให้คนอ้อนวอนจากคนอื่น และอาจจะอธิบายปริศนาธรรมที่มีอยู่ในพระพุทธรูปให้นักเรียนรู้ เช่น หัวแหลม ตา มองต่ำ หูยาว ผมเป็นปม นั่งตรง เป็นต้น
- พระพุทธเจ้าโดยบุคลาธิษฐาน คือ เน้นให้รู้ประวัติความเป็นมาของพระบรมศาสดาโดยอ้างประวัติศาสตร์ ตั้งแต่เด็ก เข้าเรียน ออกบวช แสดงธรรม ปรินิพพาน และคุณธรรมที่มีอยู่ในพระองค์ ตั้งแต่เด็ก เช่นความเพียรตั้งใจเรียน จนจบ ๑๘ ศาสตร์ ยกตัวอย่าง ความมีเมตตาช่วยหงส์ วันหนึ่งเมื่อประพาสสวน ก็พบหงส์โดนศรยิงตกลงมา พระองค์เข้าไปช่วยเหลือเอายารักษาให้ เทวทัตมาเห็นก็เรียกร้องเอาคืนว่าตัวเองเป็นคนยิงตกควรจะเป็นเจ้าของ จึงไปหาคนตัดสินคดีความ ผลการตัดสินว่า “คนที่ให้ชีวิตควรเป็นเจ้าของชีวิต คนที่ทำลายชีวิต ไม่สมควรเป็นเจ้าของชีวิต”
- พระพุทธเจ้าโดยธรรมธิษฐาน คือ เน้นให้เข้าพระพุทธเจ้าโดยหลักธรรม คือ พระพุทธคุณ ๓ ได้แก่พระกรุณาธิคุณ พระปัญญาคุณ และพระบริสุทธิคุณ และอธิบายแนวของหลักไตรสิกขา ศีล สมาธิ ปัญญา (สะอาด สว่าง สงบ / ระมัดระวัง ตั้งใจ ไม่ประมาท)
พระธรรม ๓ ความหมาย
- พระธรรมโดยรูปธรรม คือ คัมภีร์พระไตรปิฎก ๔๕ เล่ม โดยความเข้าใจของเราแล้ว นึกว่าการมีพระไตรปิฎกไปไว้แล้วถือว่าเป็นคนมีธรรม การมีเพียงแค่หนังสือยังไม่สามารถบอกได้ว่าไม่ธรรม คนที่มีธรรมอาจไม่ต้องอ่านพระไตรปิฎกเลยก็ได้ มีคำพูดประโยคหนึ่งว่า “ธรรมอยู่ในตู้ คนไม่รู้ก็เดินผ่านไป ส่วนคนรู้บางทีก็เดินผ่านไป”
- พระธรรมโดยบุคลาธิษฐาน คือ คำสั่งสอนที่พระพุทธเจ้าได้ตรัสสอนเอาไว้ อย่างเรารู้กันคือมีถึง ๘๔,๐๐๐ พระธรรมขันธ์
- พระธรรมโดยธรรมาธิษฐาน คือ เน้นให้เข้าใจถึงตัวหลัก สัจธรรมเนื้อแท้ คือพระธรรมคุณ เป็น คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าที่ผู้ศึกษาและปฏิบัติเท่า นั้นจึงจะเห็นเอง เมื่อปฏิบัติแล้วจะเกิดผลได้ทุกเวลา ทนต่อการพิสูจน์ ควรจะให้เกิดมีในตัวเรา เป็นของเฉพาะแต่ละคนเท่านั้น ทำให้กันและกันไม่ได้
พระสงฆ์ ๓ ความหมาย
พระสงฆ์ ๓ ความหมาย
- พระสงฆ์โดยรูปธรรม คือ พระภิกษุ เป็นที่พึ่งของเราในด้านความเป็นอยู่ที่เรียบง่ายในด้านปัจจัย ๔ เช่นด้านผ้าที่ใช้แค่ ๓ ผืน ด้านอาหารทานแค่ ๒ มื้อ ด้านที่อยู่ก็อยู่อย่างง่าย ด้านยารักษาโรคก็ใช้เฉพาะจำ เป็นเพราะมีการดูแลรักษาสุขภาพดี ออกกำลังกาย หรือ บางท่านที่ทำประโยชน์ให้ไว้กับโลกนี้อย่างมากมายโดยที่ท่านไม่คิดค่าจ้างอะไรเลย
- พระสงฆ์โดยบุคลาธิษฐาน คือ พระสาวกที่เป็นพระอริยสงฆ์ คือเป็นที่พึ่งของเราในด้านเป็นแบบให้กับเราในการปฏิบัติธรรมเพื่อจะได้รับรสแห่งธรรมเช่นนั้น ควรแก่การบูชา ทำบุญ และสมควรแก่การกราบไหว้
- พระสงฆ์โดย ธรรมาธิษฐาน คือ พระสงฆ์คุณ อันได้แก่ความปฏิบัติดี ปฏิบัติตรง ปฏิบัติเพื่อออกจากทุกข์ ปฏิบัติถูกต้อง หรืออธิบายแนวของหลักไตรสิกขา ศีล สมาธิ ปัญญา (สะอาด สว่าง สงบ / ระมัดระวัง ตั้งใจ ไม่ประมาท)
- พระสงฆ์โดยบุคลาธิษฐาน คือ พระสาวกที่เป็นพระอริยสงฆ์ คือเป็นที่พึ่งของเราในด้านเป็นแบบให้กับเราในการปฏิบัติธรรมเพื่อจะได้รับรสแห่งธรรมเช่นนั้น ควรแก่การบูชา ทำบุญ และสมควรแก่การกราบไหว้
- พระสงฆ์โดย ธรรมาธิษฐาน คือ พระสงฆ์คุณ อันได้แก่ความปฏิบัติดี ปฏิบัติตรง ปฏิบัติเพื่อออกจากทุกข์ ปฏิบัติถูกต้อง หรืออธิบายแนวของหลักไตรสิกขา ศีล สมาธิ ปัญญา (สะอาด สว่าง สงบ / ระมัดระวัง ตั้งใจ ไม่ประมาท)
สิ่งที่กล่าวมานี้เพื่อจะชี้ให้เห็นว่าการจะเข้าถึงพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ เป็นสิ่งที่เราสามารถทำได้ด้วยการเอาหลักธรรมมาปฏิบัติ คือ เมื่อไหร่ก็ตามที่เราสามารถทำให้ตัวเรามี ศีล สมาธิ ปัญญา หรือความสะอาด สว่าง สงบ หรือความระมัดระวัง ตั้งใจ ไม่ประมาท อยู่ในการดำเนินชีวิตแล้ว ก็ถือว่ามีพระ รัตนตรัยนั่นเอง และเราสามารถทำได้ทุกที่ ทุกเวลา อยู่ที่บ้าน อยู่ที่โรงเรียน ทำงานเราก็สามารถทำให้เกิดศีล สมาธิ ปัญญา ได้
เพราะพระพุทธเจ้าได้ตรัสเอาว่า โย ธมฺมํ ปสฺสติ โส มํ ปสฺ สติ ผู้ใดเห็นธรรม ผู้นั้นชื่อว่าเห็นธรรม ยกตัวอย่างของพระวักกลิที่คอยไปอยู่ใกล้พระพุทธเจ้า แต่พระองค์ทรงตักเตือนว่านั่น มิใช่การเห็นพระองค์ คนที่เห็นธรรมแม้อยู่ไกลก็ยังชื่อว่าเห็นพระองค์ คนที่อยู่ใกล้พระองค์แต่ไม่เห็นธรรม ยังถือว่าอยู่ห่างไกลพระองค์
และยกพุทธภาษิต อตฺ ตา หิ อตฺตโน นาโถ ตนแลเป็นที่พึ่งของตน คือเราจะต้องลงมือทำด้วยตนเองเท่านั้นไม่มีใครสามารถทำให้เราได้ พ่อแม่ทำให้ลูกไม่ได้ ครูทำให้ศิษย์ไม่ได้ พระก็ทำให้ใครไม่ได้ แต่ถ้าเราเอาหลักของอริยสัจ ๔ มาใช้แก้ปัญหาให้กับตัวเอง โดยวิธีการคือมองให้เห็นปัญหาแล้วจึงค่อยหาเหตุของปัญหานั้นว่าเกิดมาจากอะไร เพื่อจะได้หาวิธีดับปัญหานั้น
เพราะพระพุทธเจ้าได้ตรัสเอาว่า โย ธมฺมํ ปสฺสติ โส มํ ปสฺ สติ ผู้ใดเห็นธรรม ผู้นั้นชื่อว่าเห็นธรรม ยกตัวอย่างของพระวักกลิที่คอยไปอยู่ใกล้พระพุทธเจ้า แต่พระองค์ทรงตักเตือนว่านั่น มิใช่การเห็นพระองค์ คนที่เห็นธรรมแม้อยู่ไกลก็ยังชื่อว่าเห็นพระองค์ คนที่อยู่ใกล้พระองค์แต่ไม่เห็นธรรม ยังถือว่าอยู่ห่างไกลพระองค์
และยกพุทธภาษิต อตฺ ตา หิ อตฺตโน นาโถ ตนแลเป็นที่พึ่งของตน คือเราจะต้องลงมือทำด้วยตนเองเท่านั้นไม่มีใครสามารถทำให้เราได้ พ่อแม่ทำให้ลูกไม่ได้ ครูทำให้ศิษย์ไม่ได้ พระก็ทำให้ใครไม่ได้ แต่ถ้าเราเอาหลักของอริยสัจ ๔ มาใช้แก้ปัญหาให้กับตัวเอง โดยวิธีการคือมองให้เห็นปัญหาแล้วจึงค่อยหาเหตุของปัญหานั้นว่าเกิดมาจากอะไร เพื่อจะได้หาวิธีดับปัญหานั้น
Last Updated (Tuesday, 30 August 2011 17:01)
พฤติกรรมด้านคุณธรรมจริยธรรม นักศึกษาคณะเทคโนโลยีสารสนเทศThere are no translations available. พฤติกรรมด้านคุณธรรมจริยธรรมนักศึกษาคณะเทคโนโลยีสารสนเทศ“มีระเบียบวินัย ซื่อสัตย์ และมีจิตสาธารณะ” |
